Mukataalarda Yahudi İzleri: İstanbul Örneği
Mukataa, mülkiyeti devlete veya vakıflara ait araziden ve arsalardan özel şahıslara veya kurumlara kiralanmasını ifade eder. Osmanlılarda devlete ait vergi geliri özel bir şahsa verilir ve işletme karşılığında "peşin ödeme" alınırdı. Teklif eden adayın vergilendirmeyi başarabilecek ve teklif ettiği meblağı ödemeye yeterli malî gücü olduğu belirledikten sonra teklif kabule şayan görülürse kabul edilirdi. Askerî, müslüman yahut gayri müslim, yerli veya yabancı herkes katılabilir, mukavele tahvil denilen genelde üç yıllık bir süre için yapılırdı. Sistem rekabete açıktı ve genelde müzayede düzenlenirdi. Kısaca mukataa devletin gelir getiren kaynaklarını, mültezim vergi gelirini işleten özel bir şahsı ya da ortaklığı, iltizam ise devletin gelir getiren kaynaklarını kullanarak hazineye nakit para akışı sağlaması olarak açıklanmaktadır. Mukataalara örnek olarak gümrükler verilebilir. 1570-1579 Istanbul Mukataaları (Darphane hariç) İstanbul tabi zenginlikler...